Merknamen en handelsnamen

(Mr. Edwin van Jaarsveld)

Bij de overname van een bedrijf worden vaak ook de merk- en handelsnamen overgenomen. Vraag is wat de waarde is van dergelijke handels- en merknamen. Dit artikel gaat in op de ‘juridische waarde’ van dergelijke namen.

Een bedrijf kan zaken doen onder één of meerdere handelsnamen. Een bedrijf kan tevens zijn bedrijfsnaam als merk hebben gedeponeerd. Daarnaast kan een bedrijf merken gedeponeerd hebben voor één of meer van haar producten en/of diensten. De economische waarde van een handels- of merknaam hangt uiteraard sterk af van de bekendheid van de naam. De juridische kracht van de naam is echter eveneens relevant bij de bepaling van de waarde van een naam. Sommige namen zijn namelijk slechts in een beperkt gebied te gebruiken, of slechts gedeponeerd voor een beperkt aantal producten of diensten. Soms is het zelfs onzeker of er wel recht op gebruik van de naam bestaat. Dit vraagt om een toelichting.

Het recht op handelsnaam wordt volgens de Handelsnaamwet verkregen door het gebruik van die naam. De eerste gebruiker wordt beschermd. Vraag is dus of de gebruiker wel de eerste gebruiker is, hetgeen overigens moeilijk valt te achterhalen. Bovendien moet de handelsnaam voldoende zijn gebruikt. Zo is het enkele inschrijven van de handelsnaam bij het handelsregister niet voldoende.

Van belang is verder dat de handelsnaam alleen beschermd is binnen het gebied waar het bedrijf actief is. In het geval de koper van een bedrijf uitbreidingsplannen heeft, is het dan ook de vraag of dat wel onder de te kopen handelsnaam kan.

Het merkenrecht geeft een verdergaande bescherming dan de Handelsnaamwet. Zo is de bescherming niet slechts beperkt tot het gebied waarbinnen het bedrijf actief is, maar geldt de bescherming voor de landen waarvoor het merk gedeponeerd is. Echter ook bij het merkenrecht geldt: wie het eerst komt, die het eerste maalt! Het kan bijvoorbeeld gebeuren dat de koper van een bedrijf een officieel gedeponeerd merkrecht verkoopt, maar dat later blijkt dat er een houder is van een eerder gedeponeerd merk dat teveel op het gekochte merk lijkt. Door tussenkomst van de rechter kan de koper gedwongen worden zijn gekochte merk op te geven.

Voorts is van belang voor welke diensten en producten het merk is gedeponeerd. De merkbescherming geld namelijk alleen voor de producten en diensten waarvoor het merk is gedeponeerd. Wil bijvoorbeeld de koper van een ijssalon met de merknaam Tisfris onder dezelfde naam textiel gaan verkopen, dan kan dit niet indien reeds een dergelijk kledingmerk bestaat.

Ook bij merken geldt dat deze gebruikt moeten worden. Indien een merkhouder zijn merk 5 jaar of langer niet gebruikt, dan kan het rechtop het betreffende merk komen te vervallen.

Overigens hoeft een merk niet beperkt te blijven tot een naam. Een merk is ieder teken dat de waren of diensten van een onderneming onderscheidt, zodat ook logo’s, kleuren en slagzinnen onder de merkenbescherming kunnen vallen.

Al met al dient bij de (ver-)koop van een bedrijf minimaal onderzocht te worden of de verkoper de eerste was met het gebruik of depot, voor welk gebied de handelsnaam of merknaam geldt, en voor welke bedrijfsactiviteiten en producten de handelsnaam, respectievelijk de merknaam rechtsbescherming biedt.

Het is raadzaam om bij bovenbedoeld onderzoek hulp te vragen aan een merkenadviesbureau (zoals Recht & Raad te Amsterdam).

Recht & Raad Juristen
Mr. Edwin van Jaarsveld
Anna v.d. Vondelstraat 15
1056 GX Amsterdam
Telefoon: 020-6890863
Fax: 020-6120731
E-mail: info@recht-raad.nl